Những Sự Thật Thú Vị Về Nghệ Thuật Vẽ Sáp Ong Của Người H’Mông
Trong kho tàng di sản văn hóa dân tộc Việt Nam, nghệ thuật vẽ sáp ong của người H’Mông là một nét đẹp thủ công truyền thống đặc biệt, thể hiện sự khéo léo, sáng tạo và chiều sâu văn hóa của đồng bào vùng cao.
Kỹ Thuật Vẽ Sáp Ong Trên Vải Lanh Là Gì?
Để tạo nên những hoa văn, họa tiết độc đáo trên trang phục truyền thống, người H’Mông sử dụng một kỹ thuật tạo hình lâu đời: vẽ sáp ong trên vải lanh.
Thay vì dùng sơn hay mực, người H’Mông dùng sáp ong nóng chảy để vẽ trực tiếp lên mặt vải, tạo nên những đường nét tinh xảo mang tính biểu tượng cao.
Funfact: Vẽ Bằng Sáp Ong, Không Phải Mực Hay Sơn
Có thể bạn chưa biết, sáp ong có khả năng kháng màu tự nhiên. Sau khi hoa văn được vẽ bằng sáp ong, miếng vải sẽ được đem đi nhuộm chàm. Những phần có sáp ong sẽ không thấm màu, tạo nên hoa văn trắng nổi bật trên nền vải xanh đậm, vô cùng đặc trưng.
Dụng Cụ Và Nguyên Liệu Hoàn Toàn Từ Đời Sống
Nguyên liệu vẽ sáp ong đều được người H’Mông khai thác từ cuộc sống hằng ngày:
- Vải lanh được dệt thủ công từ sợi cây lanh
- Vải sau khi giặt sạch sẽ được làm phẳng bằng cách trải lên ván và vuốt bằng nanh lợn rừng
- Bút vẽ sáp ong làm từ cán tre, đầu gắn các tấm đồng nhỏ có cạnh tròn, trơn
- Sáp ong được đun nóng chảy và giữ ở trạng thái lỏng suốt quá trình vẽ
Quy Trình Vẽ Sáp Ong Công Phu Và Tỉ Mỉ
Trong quá trình thực hiện, người vẽ luôn ngồi bên bếp lửa, chấm bút vào chảo sáp ong nóng đặt trên than hồng để giữ nhiệt độ ổn định.
Sau khi hoàn thiện hoa văn:
- Vải được cho vào nồi nước sôi, đảo đều để sáp ong bong hết
- Chỉ còn lại những đường hoa văn sắc nét trên nền vải
- Vải tiếp tục được nhuộm chàm, phơi khô
- Sau đó mới bước sang các công đoạn khác để hoàn thiện sản phẩm
Trang Phục Vẽ Sáp Ong – Tinh Hoa Dành Cho Dịp Trọng Đại
Trang phục vẽ sáp ong không dùng cho sinh hoạt hằng ngày, mà chủ yếu dành cho:
- Ngày hội truyền thống
- Lễ tết
- Cưới xin
- Sự kiện quan trọng của cộng đồng
Vì quy trình cầu kỳ, mỗi bộ trang phục có thể mất nhiều tháng để hoàn thành, thể hiện sự trân trọng và tâm huyết của người làm ra nó.
